Kính thưa bà con nhân dân xã Cẩm Lạc!
Lúa vụ Xuân luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp, quyết định phần lớn năng suất, sản lượng lúa cả năm. Đây là vụ sản xuất chính, nếu được chăm sóc tốt sẽ cho năng suất cao. Tuy nhiên, vụ Xuân cũng là thời điểm nhiều đối tượng sâu bệnh phát sinh, gây hại mạnh, đặc biệt trong giai đoạn lúa làm đòng – trổ bông, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng hạt lúa.
Qua kiểm tra đồng ruộng, lúa vụ Xuân năm 2026 sinh trưởng nhanh, phần lớn trổ sớm hơn so với khung lịch thời vụ từ 10–20 ngày. Hiện nay, lúa đang bước vào giai đoạn làm đòng, chuẩn bị trổ bông, là giai đoạn rất mẫn cảm với sâu bệnh. Trong khi đó, thời tiết dự báo thời gian tới có nhiệt độ dao động 24–34°C, độ ẩm không khí cao, sáng sớm có sương mù, trời âm u xen kẽ nắng nóng là điều kiện lý tưởng để các đối tượng dịch hại phát sinh và lây lan nhanh .
Thực tế kiểm tra cho thấy, nhiều diện tích đã xuất hiện bệnh đạo ôn, khô vằn, bạc lá với tỷ lệ khá cao; một số nơi bệnh đã gây cháy lá, làm giảm khả năng quang hợp của cây lúa; Đặc biệt, những diện tích gieo cấy giống nhiễm như Khang dân 18, Bắc Thịnh,…. Bên cạnh đó, rầy nâu và rầy lưng trắng đang tích lũy mật độ, tiềm ẩn nguy cơ bùng phát trên diện rộng nếu không được kiểm soát kịp thời.
Trong các đối tượng sâu bệnh, bệnh đạo ôn cổ bông được xác định là nguy hiểm nhất trong giai đoạn hiện nay. Nếu bệnh xuất hiện đúng thời điểm lúa trổ, có thể gây lép hạt, thậm chí mất trắng năng suất. Nguồn bệnh đã tồn tại sẵn trên đồng ruộng từ giai đoạn trước, khi gặp điều kiện thời tiết thuận lợi sẽ phát triển mạnh và tấn công vào cổ bông khi lúa trổ.
Để bảo vệ an toàn sản xuất, UBND xã Cẩm Lạc hướng dẫn bà con nông dân cần chủ động thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng trừ đối với từng nhóm sâu bệnh như sau:
1. Đối với bệnh đạo ôn cổ bông:
- Thường xuyên thăm đồng, theo dõi chặt chẽ diễn biến sinh trưởng của lúa và tình hình bệnh.
- Phun phòng 2 lần: Lần 1 khi lúa bắt đầu trổ (thời điểm trổ khoảng 3–5% số bông trổ); Lần 2 sau lần 1 từ 5–7 ngày, khi lúa trổ thoát hoàn toàn.
- Khuyến cáo sử dụng các loại thuốc BVTV có tên thương mại như: Filia 525 EC, Flash 75WP, Beam 75WP… Phun thuốc khi trời tạnh ráo, phun đủ lượng nước (tối thiểu 1,5–2 bình/sào), đảm bảo ướt đều bông và lá lúa.
2. Đối với bệnh khô vằn
- Bệnh phát sinh mạnh trên ruộng gieo cấy dày, bón thừa đạm; tỷ lệ bệnh có nơi lên đến 15–30% .
- Chủ động phun phòng trước khi lúa trổ, không để bệnh lan rộng. Khuyến cáo sử dụng các loại thuốc BVTV có tên thương mại: Vida 5WP, Tilt Super 300EC, Anvil 5SC,… Khi phun cần tập trung vào phần gốc và bẹ lá, nơi bệnh phát sinh chủ yếu.
3. Đối với bệnh bạc lá (cháy bìa lá)
- Thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, đặc biệt sau mưa giông hoặc khi thời tiết ẩm ướt.
- Phun trừ ngay khi bệnh chớm xuất hiện bằng các loại thuốc: Kasumin 2SL, Starner 20WP, Physan 20SL… Pha thuốc theo hướng dẫn trên nhãn gói của nhà sản xuất phun lượng nước thuốc 25-30 lít/sào. Kết hợp bón phân cân đối, hạn chế bón thừa đạm.
4. Đối với rầy nâu, rầy lưng trắng
Theo dõi mật độ rầy trên đồng ruộng, chỉ phun thuốc khi mật độ đạt ngưỡng (từ 750 con/m² trở lên). Sử dụng các loại thuốc sau: Chess 50WG, Fexena 20WG…. Phun đúng kỹ thuật, tập trung vào gốc lúa, nơi rầy cư trú.
5. Một số lưu ý chung
- Áp dụng nguyên tắc “4 đúng” trong sử dụng thuốc bảo vệ thực vật (đúng thuốc, đúng lúc, đúng liều lượng, đúng cách).
- Có thể phối hợp một số loại thuốc để phòng trừ đồng thời nhiều đối tượng sâu bệnh, nhưng không pha trộn quá nhiều loại trong một bình phun.
- Duy trì đủ nước trên ruộng trong thời kỳ lúa trổ để tạo điều kiện thuận lợi cho cây sinh trưởng và tăng hiệu quả phòng trừ.
Chung tay bảo vệ vụ mùa thắng lợi
Trước diễn biến phức tạp của thời tiết và nguy cơ sâu bệnh gia tăng, việc chủ động phòng trừ là yếu tố quyết định đến thành công của vụ Xuân 2026. Mỗi hộ nông dân cần nâng cao ý thức, thường xuyên thăm đồng, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các đối tượng gây hại.
Bảo vệ tốt lúa vụ Xuân không chỉ đảm bảo an ninh lương thực mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sản xuất nông nghiệp cả năm. Vì vậy, bà con nông dân cần nghiêm túc thực hiện các biện pháp phòng trừ sâu bệnh theo khuyến cáo, quyết tâm giành thắng lợi toàn diện cho vụ Xuân 2026.